BİLET AL
ÜYE GİRİŞİ
Şifremi Unuttum

Konya Sinai Mektebi

Serdarı Hakan, Cennet Mekan, Halife-i Sani Sultan II. Abdülhamid Han'ın saltanatı döneminde 1898 yılında yapımına başlanıp 1901 yılı Eylül'ünde tamamlanan ve eğitim öğretime açılmıştır.

 Eser, Mevlana Caddesi üzerinde, Merkez Bankası'nın doğusunda yer alır. Yerinde daha önce Kanuni Sultan Süleyman Han zamanında yaptırılan Konya Bedesteni bulunuyordu. 1558 tarihli 9 kubbeli bedesten haraptır diye yıktırılarak yerine Sanat Mektebi Konya valisi Avlonyalı Ferit Paşa tarafından yaptırılmıştır. Projesi vali tarafından hazırlanan mektep, Vilayet Ser Mühendisi Şefik Bey'e yaptırılmıştır. Yapının inşa tarihi hakkında bilgileri destekleyen en önemli belgeler kitabeleridir. Yakın zamana kadar mevcut olan; ancak bu gün kaybolmuş kitabeler hakkındaki bilgileri çeşitli kaynaklardan öğrenmek mümkündür.

Sanayi mektebinin yapıldığı yıllarda tek revaklı girişin üçgen alınlığı içinde bulunan kitabesinin ve bu giriş bölümünün sonradan kaldırıldığını yayınlardan ve eski fotoğraflardan anlaşılmaktadır. Bu tek revaklı giriş bölümünün üçgen alınlığın içinde bulunan çini kitabe panosunun ufak bir parçasına 1986 yılında erkek sanat enstitüsü Arşivi'nde rastlandığı ve okunabilen kısmı ile (…sı yaptı. Devletli Ferid…. 1316" yazısının olduğu yayınlardan öğrenilmiştir. 1920 yılların başına tarihlenen "Konya ve Rehberi 1339" adlı fotoğrafta tek revaklı üçgen alınlıklı giriş bölünün mevcut olduğu; ancak 1929 tarihli Konya Vilayet albümündeki fotoğrafta ise bu girişin olmadığı görülmektedir.

Binanın güneye bakan ön cephesinde zemin kat üçlü pencere guruplarının ortasındaki pencere üzerinde bulunan Çini kaplamalı alınlığa yerleştirilmiş kitabelerden doğudaki bilinmeyen bir tarihte kaybolmuş, batıdaki ise üzeri badana ile kapatılmış olduğundan yakın zamana kadar korunabilmiştir. Bu kitabede, ortada Sultan Abdulhamid Han'ın tuğrası bulunan Osmanlı arması, bunun altında da "padişahım çok yaşa" cümlesi ve en altta bordürün ortasında ise "Sanayi Mektebi inşasına memur Vilayet Ser Mühendisi İzzetlü Şefik Bey" cümlesi, en altta ise "1316" tarihinin yazılı olduğu öğrenilmiştir.

Varlığını öğrendiğimiz bir diğer kitabe ise, yapının doğuya bakan yan cephesinde, zemin katın güney tarafındaki üçlü pencerelerden birisinin ortasında yer alan pencere alınlığındaki çini panonun bordüründedir. Bu kitabede "Amel-i Mehmet Emin min telamiz-i Mehmet. Kütahya Osmanlı Çini Fabrikası, fi sene 1318"cümlesinin yer aldığı öğrenilmektedir. Buradaki verilen tarih hicri olduğu için Rumi 1316 yılına, Miladi ise 1901 yılına tekabül etmektedir. Bu İbarelerden anlaşılıyor ki Konya'daki Sanayi Mektebi Sultan II. Abdülhamid Han'ın emriyle Konya Valisi Avlonyalı Ferit Paşa tarafından Vilayet Ser Mühendisi Şefik Bey'e yaptırılmıştır.

Binanın yapımına 1898 yılında başlanmış ve 1901 yılında tamamlanmıştır. Mimarinin süslemesi ve çini işleri Kütahya Çini Fabrikası öğrencilerinden Mehmet Emin Efendi tarafından 1901 yılında yapılmıştır. Konya valisi Avlonyalı Ferit Paşa 1898-1899 yılı kış mevsiminde Konya halkından bağış suretiyle toplanan 18.000 kuruş ile inşaatına başlanmış ve 1901 yılı Eylül ayında tamamlanarak eğitim ve öğretime açılmıştır.

Konya Sanayi Mektebi, Cumhuriyet döneminde de zaman içerisinde isim değiştirerek eğitim ve öğretimine devam etmiştir. 1967- 68 yılında Şehir Stadyum'unun güneyinde Larende caddesine paralel inşa edilen yeni binasına taşınınca (Meram teknik ve Endüstri Meslek Lisesi), sınıf sıkıntısı çeken Konya Erkek Lisesinin birkaç sınıfı buraya nakledildi.  Konya Erkek Lisesine uzak bir şubesinin bulunması, eğitim, idare ve teknik olarak bir takım sıkıntıları da beraberinde getirdi. Konya'ya yeni bir lise açılması fikrinin ön plana çıktığı günlerde mevcut binanın boş olması göz ününde tutularak boşalan bu binada Karatay Lisesi adıyla Karma bir lise açıldı. Karatay Lisesi, böylece Konya'da açılan ilk karma lise olmuştur. Konya Erkek Lisesi'nin mevcut binada bulunan öğrencileri de Karatay Lisesi'nin ilk öğrencileri olarak kabul edildi.1968'de Karatay Erkek Lisesi olarak hizmet veren bina 1979'a kadar hizmet vermiştir.

Yapı, dikdörtgen bir plan üzerine kesme taştan inşa edilmiştir. Ön giriş bölümüyle bunun devamı niteliğinde orta kısım, enine uzanan asıl yapı ile kesiştiği dikkate alınırsa binanın haçvârî bir plan üzerine oturtulduğunu göstermektedir. Kapının üst kısmında ikinci katta taş korkuluklu ve bir dizi nişli balkon bulunmaktadır.  Duvarları kesme taş örgülü, üzeri harçla sıvalıdır. Kat araları frizle belirlenmiştir.  Dış cephe pencereleri sivri kemerlidir. Girişin sağında ve solunda kapı yüzeyinden ve ana yapıdan çıkıntılı olan iki yan bölüm, altta kare mekânlı iken, üstte kule biçimini andırır biçimde yapılmıştır. İç bölümlerde yer yer tuğla ili örülmüş bölmeler vardır. Kat aralarında ahşap kirişler, iç duvarlarda ahşap hatıllar, kapı kasaları ile doğramaları dikkat çekmektedir. Çatının üzeri Marsilya kiremitleriyle örtülüdür.

1915'te Konya'ya ilk defa getirilen sessiz sinema ilk gösterimine Konya Sanayi Mektebi salonlarında başlamıştır. Anadolu'da açılan Sanayi Mektepleri, İstanbul Sanayi Mekteplerini model olarak almışlar ve ona göre derslerini tanzim etmişlerdir. 1868 tarihli Mektebi Sanayi Nizamnamesine göre, Sanayi mektebinde okutulacak dersler: Demircilik, dökmecilik, makinecilik, mimarlık, her türlü maden imalat, ağaç işleri, terzicilik, kunduracılık, ciltçilik ve bu derslere ilaveten de fen bilimleri derslerdir.

5 Mayıs 1901'de inşaatı yeni bitmiş olan okulda 5 hafta devam eden halı kilim sergisi düzenlenmiştir. 1901 Eylül ayında açıldığı zaman okulun 1 demir işleri atölyesi, 1 Marangozhanesi ve 17 talebesi vardır. 1908'de okulda halıcılık, ip boyacılığı, marangozluk, kunduracılık, demircilik, tefsiye, dökümcülük, terzilik, tornacılık, oymacılık, mobilyacılık gibi dersler okutulmaktaydı. 1909'da Hukuk Mektebi de bu binaya taşınmış ve bir süre burada kalmıştır. Okulun masrafları ilk zamanlarda Konyalılar tarafından yapılan yardımlarla karşılanmış, daha sonra Hususî Muhasebeler teşekkül ettiği zaman masraf ve gelirleri bu daireye aktarılmıştır. 1915 yılında okulda kunduracılık ve terzilik yanında fanilacılık ve çorapçılık bölümleri de açılmıştır. Bu yıllarda okul ödeneği valilikçe karşılanmaktadır.

1918 yılında okul bir ara kapatılarak eğitim durdurulmuş, çok geçmeden Darü'l- Eytam öğrencileri ile birleştirilerek aynı binada yeniden açılmıştır. Bu kez yatılı öğrencilerle birlikte gündüzlü öğrenci de alınmaya başlanmıştır. 1922'de okula bir de arabacılık bölümü eklenmiş, okul bir yıl sonra kapatılmıştır. Başlangıçta 4 yıl olan eğitim süresi 1923'te 5 yıla çıkartılmıştır. Savaş sırasında Sanayi Mektebi'nin atölyeleri ordunun ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik çalışmalar yapmıştır. Özellikle "Çorap ve Fanila İmalathanesi" gece gündüz çalışarak binlerce fanila ve çorabı cepheye göndermiştir. Savaş yıllarında önemli hizmetleri görülen terzilik, fanila ve çorapçılık, ayrıca ayakkabıcılık ve arabacılık bölümlerinin yerlerini, cumhuriyetten sonra yavaş yavaş demir ve çelik bölümleri gibi yeni teknik şubeler almıştır. Giderek son sistem pulluklar üretilmeye başlanmıştır.

1979 yılında çıkan bir yangında harabeye dönem bina uzun yıllar kullanılmadı ve atıl bir durumda kaldı.1982 yılında taşınmaz varlık ve Kültür Envanteri olarak tescillenmiştir. Bina 1988 yılından beri Konya valiliği İl Özel İdare binası olarak kullanılmaya başlandı. 2006 yılından beri İl Özel İdaresi binası olarak kullanılmaktadır. Valilik binasının yeni hizmet binasına taşınması dolayısıyla İl Özel İdaresi olarak kullanılan binanın Süit olarak Vilayet Misafirhanesi ve Lokantası olarak kullanılacağı serd edilen beyanatlar arasındadır.